Nhật ký đi xem đất Hòa Lạc

Bố mẹ tôi có căn nhà 3 tầng trong một con ngõ ở phía trong vành đai 3. Ngõ hẹp, xe máy tránh nhau phải nghiêng người, nhưng cả nhà vẫn coi đó là thứ chắc chắn nhất mình có. Mỗi lần tôi nhắc chuyện đi xem đất ở Hòa Lạc, mẹ tôi lại hỏi một câu: nhà trong phố thế này rồi, còn đi đâu nữa. Tuần trước tôi xem một video của anh Đức, và lần đầu tiên tôi không biết trả lời mẹ thế nào cho gọn. Video mở đầu bằng mấy câu đọc từ văn bản Anh Đức không mở bằng lời của mình. Anh ấy đọc mấy câu trong một bản báo cáo 27 trang của thành phố, loại văn bản làm cơ sở cho quy hoạch tổng thể thủ đô tầm nhìn 100 năm. Trong đó có con số khiến tôi dừng video lại: tỷ lệ tái thiết khu vực nội đô dự kiến khoảng 70% diện tích đất xây dựng đô thị, phạm vi trước mắt tính từ vành đai 3 trở vào. Tôi nghe xong thì hơi hoảng, nhưng anh ấy nói luôn phần mà tôi thấy công bằng: đây mới là quy hoạch tổng thể. Nhà nào, phố nào, bao giờ làm thì còn phải chờ quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và từng dự án một. Tức là c...

Anh họ tôi có một mảnh đất ở vùng ven, cách một tuyến đường lớn chừng hai cây số. Lúc mua, ai cũng bảo đường to thế thì lo gì. Bảy năm rồi, mỗi lần họ hàng gặp nhau anh ấy lại kể có thêm một người gọi hỏi rồi thôi. Con đường vẫn đông, quán xá vẫn mở, chỉ có mảnh đất là đứng yên. Tôi kể chuyện đó vì video tuần này trả lời đúng cái điều anh họ tôi không hiểu: vì sao ở cạnh đường lớn mà đất vẫn không ai mua. Video bắt đầu bằng thứ tự các vành đai Người quay là anh Đức, vừa chạy xe trên quốc lộ 21A vừa nói. Anh ấy điểm qua các vòng đường của Hà Nội từ trong ra ngoài, rồi nói một nguyên tắc mà tôi chưa nghe ai nói gọn đến vậy: với một công trình cầu đường lớn, nên vào khi khối lượng thi công còn dưới khoảng 60 phần trăm, còn khi đã vượt mức ấy thì nên tính chuyện bán bớt. Theo anh ấy, vành đai 4 đã đi được khoảng 80 phần trăm, nên cơ hội tiếp theo nằm ở vành đai 4,5, chính là quốc lộ 21A đoạn chạy qua Hòa Lạc. Con số 60 phần trăm là kinh nghiệm riêng của anh ấy, không phải luật. Tôi gh...

Tháng trước con tôi sốt cao ba ngày, vợ chồng tôi bế cháu đi khám ở một bệnh viện nhi trong thành phố. Hành lang chật tới mức tôi phải đứng ôm con ở chân cầu thang gần một tiếng. Lúc đó tôi chỉ nghĩ tới chuyện bao giờ đến lượt mình. Phải tới khi xem video tuần này tôi mới nghĩ thêm một câu khác: những bệnh viện mới cho trẻ em sẽ được xây ở đâu, và vì sao lại là chỗ đó. Tôi ghi lại bài này vì nó đổi cách tôi đọc một tấm bản đồ. Trước giờ tôi soi đường, soi ga, soi khu công nghiệp. Chưa bao giờ tôi soi bệnh viện. Video bắt đầu từ một câu rất quen Người nói là anh Đức. Anh ấy mở đầu bằng hai tin mà ai cũng đã đọc: lãnh đạo nhắc lại rằng nhà là để ở chứ không để đầu cơ, và Chính phủ đang tính phát triển nhà cho thuê bằng nguồn lực nhà nước. Phần lớn mọi người, kể cả tôi, hiểu đó là chuyện an sinh, giúp người nghèo bớt khổ vì nhà. Anh ấy không cãi cách hiểu đó, chỉ hỏi thêm: vì sao chuyện nhà ở lại được đẩy lên thành chủ trương lớn đúng lúc Hà Nội công bố quy hoạch tầm nhìn trăm năm. C...

Bố tôi có một câu nói từ hồi tôi còn nhỏ: nhà mặt phố, bố làm to. Nên khi xem một video mở đầu bằng ý phố cũ sắp hết thời làm vua, phản ứng đầu tiên của tôi là không tin. Lần này tôi làm hai việc: một buổi chiều đi bộ dọc mấy con phố quen để tự nhìn, và một buổi sáng chạy xe lên đúng con đường mà người quay video đang đi. Video nói gì Người quay là anh Đức, quay trong lúc đang chạy xe trên quốc lộ 21, con đường anh ấy gọi là vành đai 4,5. Phần đầu video nói về bản quy hoạch mới của Hà Nội, thứ tôi đã ghi trong một bài trước: từ chỗ mọi thứ xoay quanh lõi phố cũ, thành phố chuyển sang nhiều cực, và phố cũ chỉ còn là một cực trong số đó. Tôi không nhắc lại phần ấy. Phần làm tôi chú ý lần này là hai ý khác. Ý thứ nhất nói về chính những căn nhà mặt phố. Anh ấy cho rằng chúng yếu đi không chỉ vì quy hoạch mà vì cách người ta mua bán đã đổi. Ngày trước ai cũng đi xe máy, tạt vào lề là mua được hàng. Bây giờ nhiều người đi ô tô, mà phố nhỏ thì không có chỗ dừng. Mua hàng qua mạng mỗi n...

Có những video tôi xem xong thấy dễ chịu, vì nó nói đúng điều mình muốn nghe. Video tuần này thì ngược lại. Tôi xem được một phần ba thì tắt, hôm sau mới mở lại xem nốt. Người nói là anh Đức, và chủ đề là một câu hỏi nghe đã thấy gai: quy hoạch Hà Nội có đang cố tình làm người nội đô khó đi hay không. Tôi ghi lại không phải vì tin hết, mà vì sau khi bỏ đi những chỗ nói hơi mạnh, còn lại một câu hỏi dùng được cho mọi mảnh đất tôi đi xem. Tôi xem gì, và vì sao khó chịu Nhà tôi ở trong phố, bố mẹ tôi có một căn nhà cũ, nên tôi thuộc đúng nhóm người mà video nhắc tới nhiều nhất. Anh ấy kể về bạn học cũ, về họ hàng sống quanh khu phố cổ: nhiều nhà có của, có nhà cho thuê, nhưng thế hệ sau làm ăn không bằng bố mẹ, vì tiền thuê nhà cứ về đều nên không còn gì thúc phải cố. Nghe đến đó tôi tự ái, rồi nghĩ tới vài người quen của mình và thấy không cãi được hết. Phía bên kia, anh ấy nói về những người ở tỉnh lên học rồi ở lại lập nghiệp. Ngày trước họ tin cứ chăm là mua được nhà. Giờ nhà tro...

Mấy tháng nay tôi đi xem đất theo kiểu thấy gì ghi nấy. Hôm thì lên xem một con đường mới trải nhựa, hôm thì theo một video về trường đại học, hôm thì ngồi nhà nghĩ xem nên để tiền ở đâu. Đọc lại nhật ký, tôi nhận ra mình có rất nhiều mảnh ghép nhưng chưa có cái khung để xếp chúng vào. Cuối tuần rồi tôi mở một video dài gần nửa tiếng của anh Đức, tên là 5 bước mua đất nền Hòa Lạc . Tôi xem hai lần, lần thứ hai có cầm bút. Bài này tôi ghi lại cái khung đó theo cách tôi hiểu, và chỗ nào tôi thấy mình đã làm sai thứ tự trong mấy tháng qua. Bước một: chọn vùng trước, đừng chọn mảnh trước Cái sai lớn nhất của tôi là đi xem mảnh cụ thể quá sớm. Tôi đã đứng trên mấy mảnh đất đẹp mà không trả lời được câu hỏi vì sao lại là vùng này chứ không phải vùng khác. Anh Đức làm ngược lại: loại dần. Anh loại những nơi đất lún hay ngập, loại những tỉnh xa nơi người trẻ đang bỏ đi, rồi trong vành đai quanh Hà Nội lại loại tiếp những chỗ chỉ để tối về ngủ mà không có việc làm. Cái còn lại, theo anh, l...

Mấy tuần trước tôi viết về chuyện nhà ngõ nội đô và cái cảm giác "chờ" của người đang giữ nhà trong phố. Bài này là phần tiếp theo mà tôi nợ chính mình. Vì sau khi bình tĩnh lại, câu hỏi thật của tôi không phải là nhà tôi có dính quy hoạch không. Câu hỏi thật là: gia đình tôi đang có một khoản tiền mặt để dành, nếu phải đặt nó ở ngoài nội đô thì đặt ở đâu. Tôi có ba cái tên trong đầu, đúng ba cái tên mà bạn bè tôi hay nhắc: Đông Anh, Phú Xuyên và Hòa Lạc. Chín cực, nhưng không phải chín người chạy ngang nhau Tôi xem một video quay ngay trên đường lên Hòa Lạc, người nói đang dẫn khách đi xem đất thì dừng lại quay. Ý đầu tiên của anh ấy làm tôi nghĩ lại cách mình đọc tin quy hoạch. Theo anh ấy, Hà Nội không còn phát triển kiểu một trung tâm và mấy đô thị vệ tinh xung quanh, mà chuyển sang chín cực tăng trưởng. Lõi phố cũ chỉ còn là một cực trong số đó, mang tên cực phía Bắc sông Hồng. Anh ấy ví chín cực như chín người chạy đua, nhưng có người được phát xe, có người vẫn chạ...

Nhà tôi ở trong một con ngõ ở quận cũ, đi xe máy ra mặt phố mất hai phút. Cả họ tôi coi đó là tài sản chắc nhất đời, không ai nghĩ đến chuyện bán. Cho tới khi một người bạn gửi cho tôi một video có gần một trăm nghìn lượt xem, tiêu đề đại ý là nhà nội đô sẽ bị "đánh sập" còn Hòa Lạc thành trung tâm mới. Tôi xem với thái độ bực mình. Xem xong thì bực mình hơn, vì có vài điều tôi không bác được ngay. Anh ấy nói gì Người nói trong video tự giới thiệu là lính, học cấp một cấp hai ở trường Hoàng Hoa Thám, cấp ba ở Phan Đình Phùng, bạn bè toàn ở khu đường Bưởi, Đội Cấn, ven sông Hồng. Nghĩa là anh ấy nói về đúng cái khu tôi đang ở, và nói với giọng của người có bạn ở đó, không phải giọng người ngoài. Ý chính của anh ấy, theo tôi hiểu: quy hoạch nội đô lần này dành phần lớn diện tích cho công viên cây xanh và thương mại dịch vụ, phần đất ở còn lại ít, và phần được giữ lại chủ yếu là các khu đã được tổ chức bài bản như chung cư, khu đô thị. Nhà dân tự phát, nhà ngõ, nhà phố cũ là...