Nhà mặt đất và căn hộ tầng 30: tối hôm đó tôi ngồi tính lại tài sản của bố mẹ

Bố mẹ tôi có căn nhà 3 tầng trong một con ngõ ở phía trong vành đai 3. Ngõ hẹp, xe máy tránh nhau phải nghiêng người, nhưng cả nhà vẫn coi đó là thứ chắc chắn nhất mình có. Mỗi lần tôi nhắc chuyện đi xem đất ở Hòa Lạc, mẹ tôi lại hỏi một câu: nhà trong phố thế này rồi, còn đi đâu nữa.

Tuần trước tôi xem một video của anh Đức, và lần đầu tiên tôi không biết trả lời mẹ thế nào cho gọn.

Video mở đầu bằng mấy câu đọc từ văn bản

Anh Đức không mở bằng lời của mình. Anh ấy đọc mấy câu trong một bản báo cáo 27 trang của thành phố, loại văn bản làm cơ sở cho quy hoạch tổng thể thủ đô tầm nhìn 100 năm. Trong đó có con số khiến tôi dừng video lại: tỷ lệ tái thiết khu vực nội đô dự kiến khoảng 70% diện tích đất xây dựng đô thị, phạm vi trước mắt tính từ vành đai 3 trở vào.

Tôi nghe xong thì hơi hoảng, nhưng anh ấy nói luôn phần mà tôi thấy công bằng: đây mới là quy hoạch tổng thể. Nhà nào, phố nào, bao giờ làm thì còn phải chờ quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và từng dự án một. Tức là chưa ai cắm mốc trước cửa nhà bố mẹ tôi cả.

Cái anh ấy muốn người xem để ý là hướng đi. Hà Nội không còn định dồn hết người ở, trường học, bệnh viện vào trong phố nữa, mà chia ra nhiều cực. Phần đất trung tâm sau này được ưu tiên cho việc khác chứ không phải để chứa thật đông dân.

Đoạn làm tôi lấy giấy bút ra

Giữa video có một phép so sánh rất đời. Một căn nhà mặt đất 100 m2 là quyền với cả thửa đất 100 m2. Còn một căn hộ 100 m2 trong tòa nhà 40 tầng, theo cách anh Đức chia, phần gắn với đất của mỗi căn chỉ còn khoảng 2,5 m2. Phần còn lại là bê tông, mà bê tông thì có tuổi.

Anh ấy gọi đất là tài sản, công trình là tiêu sản. Tôi không rành chữ nghĩa tài chính, nhưng nhìn căn nhà của bố mẹ thì hiểu ngay: 30 năm qua cái tăng giá là mảnh đất trong ngõ, còn 3 tầng nhà thì năm nào cũng phải sửa.

Nếu một ngày khu nhà tôi nằm trong một dự án tái thiết thật, thứ gia đình nhận lại nhiều khả năng là căn hộ trên cao. Vẫn ở được, vẫn mua bán được. Nhưng bản chất món tài sản đã đổi, từ một thửa đất thành một phần rất nhỏ của thửa đất cộng với một khối công trình sẽ cũ đi.

Tôi có đọc thêm bài mốc quý 2/2027 với các khu chung cư cũ Hà Nội để xem lộ trình người ta đang nói tới, cho đỡ nghe một chiều.

Tôi mang chuyện này lên Hòa Lạc

Cuối tuần tôi chạy xe lên Hòa Lạc, lần này không đi xem mảnh nào cụ thể. Tôi chỉ muốn nhìn tận mắt cái gọi là cực phát triển mới mà video nhắc: Đại học Quốc gia, Khu công nghệ cao, mấy khu tái định cư đã có nhà lên tầng.

Đứng ở một khu tái định cư nhìn xuống, tôi thấy đường nội khu rộng hơn hẳn con ngõ nhà mình, ô tô đỗ trước cửa. Giá đất ở đây, theo lời anh Đức trong video, mới bằng một phần mười trong nội đô. Con số đó tôi chưa tự kiểm được nên chỉ ghi lại, chưa dám tin hết.

Trước khi về tôi mở bài tra quy hoạch Hòa Lạc để biết vùng nào được xây rồi đánh dấu mấy khu mình vừa đi qua. Xem đất mà chưa xem màu trên bản đồ thì tôi đã thôi từ mấy chuyến trước.

Video gốc: Quy hoạch Hà Nội tái thiết nội đô và câu chuyện đất Hòa Lạc.

Điều tôi mang về

Tôi không về bảo bố mẹ bán nhà. Chưa có dự án nào gọi tên con ngõ nhà tôi, và hoảng lên mà bán là dại.

Nhưng tôi đã thôi nghĩ căn nhà trong phố là thứ đứng yên mãi. Tối đó tôi viết ra giấy 2 câu anh Đức hỏi ở cuối video, sửa lại cho hợp nhà mình. Một là 10, 20 năm nữa tài sản của gia đình tôi đang đi cùng chiều hay ngược chiều với hướng thành phố đưa người đi. Hai là nếu ngược, thì từ bây giờ nhà tôi nên có thêm một chỗ đứng ở đâu.

Câu thứ hai tôi chưa trả lời được. Nhưng ít nhất lần tới mẹ hỏi còn đi đâu nữa, tôi đã biết mình đi xem cái gì.