Nghe tin Bách Khoa lên Hòa Lạc, tôi đi hỏi xem mười năm nữa ai sẽ sống quanh mảnh đất mình

Bài trước tôi kể chuyện lần đầu đứng trước một mảnh đất có giá, có sổ, và năm câu mình quên hỏi. Tuần này tôi không đi xem mảnh nào cả. Tôi đi xem người. Lý do là một cái tin tôi nghe đi nghe lại trong nhóm bạn cùng tìm đất: Bách Khoa sẽ lên Hòa Lạc.

Cái tin làm tôi phải lên lại

Tôi xem lại video của người môi giới hay quay ở vùng này về chuyện đó. Anh ấy kể trong buổi giao ban của Thành ủy Hà Nội ngày 8/5, lãnh đạo gọi Hòa Lạc bằng một cái tên mới: đô thị khoa học công nghệ, không còn là đô thị vệ tinh. Cũng trong buổi đó có nói khoảng 20.000 sinh viên Bách Khoa sẽ lên học ở Hòa Lạc.

Lúc đầu tôi thấy con số lạ, vì ai cũng biết Bách Khoa đông hơn thế. Anh ấy giải thích luôn: trường có tổng khoảng 36 đến 40 nghìn sinh viên, cơ sở ở Hưng Yên vẫn giữ cho những ngành gắn với nhà máy, còn phần lên Hòa Lạc là khối công nghệ. Tôi thấy lời giải thích hợp lý, nhưng tôi cũng ghi rõ cho mình: tôi mới đọc được tin trên báo và nghe trong video, chưa cầm được văn bản có số hiệu nào. Nên với tôi đây là "lãnh đạo đã nói", chưa phải "đã quyết".

Tôi lên vào đúng tuần nhập học

Hôm tôi lên là một buổi sáng giữa tuần. Trên con đường nội bộ mới kẻ vạch trắng, sinh viên đứng thành từng khối dưới một cái rạp sọc xanh trắng, áo đồng phục, balo, tay cầm giấy tờ. Xung quanh vẫn là những bãi đất đỏ đang san, mấy dãy nhà cấp bốn mới lợp tôn, cây xanh còn nhỏ. Cảnh đó làm tôi nhớ lại lời một người bạn: đất vùng ven chỉ thật sự thay đổi khi có người ở đó mỗi ngày, chứ không phải khi có cái biển quy hoạch.

Tấm ảnh đầu bài không phải tôi chụp. Hôm đó tôi mải nhìn nên quên cả rút điện thoại, về nhà mới chụp lại một khung hình từ video khảo sát khác của anh ấy. Đúng cảnh tôi thấy, chỉ khác là nhìn từ trên cao.

Điều anh ấy nói mà tôi nhớ nhất

Trong video có nhiều câu hào hứng, nhưng câu tôi chép vào sổ là câu bình thường nhất: nhà đất chỉ lên bền ở nơi có việc làm trả lương cao. Anh ấy phân biệt khu công nghệ cao với khu công nghiệp gia công. Một bên là kỹ sư, giảng viên, người làm nghiên cứu. Một bên là dây chuyền cần nhiều người nhưng lương thấp. Hai kiểu người đó tiêu tiền, thuê nhà và mua nhà rất khác nhau.

Anh ấy còn so Hòa Lạc với thung lũng Silicon, rằng nơi đó ngày xưa cũng chỉ là vùng ven, rồi trường đại học, kỹ sư và công ty kéo nhau về. Tôi thấy phép so này to quá so với những gì mắt mình thấy hôm ấy. Nhưng cái lõi của nó thì tôi kiểm được, và nó dễ kiểm hơn nhiều so với đoán giá: đếm xem quanh mảnh đất mình định mua có bao nhiêu người đi làm hằng ngày, và họ làm nghề gì.

Ba câu tôi tự kiểm, và một câu chưa trả lời được

Câu thứ nhất: sinh viên có mua đất không. Không. Sinh viên thuê phòng. Người mua đất là người xây phòng cho sinh viên thuê, và mãi sau này mới đến lượt giảng viên, kỹ sư ở lại lập gia đình. Tức là với một người như tôi, tin sinh viên lên trước hết là tin về khách thuê. Chuyện giá đất đi theo sau, chậm hơn.

Câu thứ hai: trường có đủ chỗ ở cho sinh viên không. Nếu ký túc xá đủ thì phòng trọ bên ngoài chẳng ai thuê. Tôi tìm được một bài phân tích chuyện ký túc xá quanh Đại học Quốc gia, và ý tôi giữ lại là phải tính theo số sinh viên của đúng những năm mình cầm đất, không lấy con số của cả lộ trình mười năm để tự làm mình vui.

Câu thứ ba: Hòa Lạc có phải nơi duy nhất nhận trường không. Cũng không. Hà Nội có mấy khu được định hướng đón các trường rời nội đô. Trước khi tin chỗ mình đang xem là chỗ đông nhất, tôi đọc một bài so sánh bốn khu đón sinh viên để biết mình đang so với cái gì.

Còn một câu tôi chưa trả lời được: bao giờ. Chuyển một trường đại học không phải việc một mùa tựu trường. Tôi ghi câu này vào sổ để tự nhắc rằng tiền mình bỏ vào chỗ này phải là tiền để được lâu, không phải tiền cần lại sau vài tháng.

Điều tôi mang về

Tôi về với một thói quen mới. Mỗi lần nghe tin "trường này về", "khu kia mở rộng", tôi không hỏi đất sẽ lên bao nhiêu nữa. Tôi hỏi: những người sắp đến là ai, họ đến năm nào, họ cần thuê hay cần mua, và mảnh đất tôi xem nằm cách chỗ họ ở bao xa.

Video gốc tôi xem: Hà Nội tầm nhìn 100 năm, quy hoạch Hòa Lạc và Đại học Bách Khoa. Các con số trong bài là lời anh ấy nói trong video, ai cần dùng để quyết tiền thì nên tìm lại văn bản gốc ở thời điểm của mình.